Een cyberaanval buiten werktijd. Wie grijpt er in?

Waarom cybersecurity niet stopt na werktijd

Veel organisaties hebben hun basisbeveiliging goed ingericht. Denk aan firewalls, endpointbeveiliging, multifactorauthenticatie (MFA) en regelmatige beveiligingsupdates. Deze maatregelen zijn belangrijk om cyberaanvallen te voorkomen, maar bieden geen volledige bescherming.

Cybercriminelen zoeken voortdurend naar kwetsbaarheden in systemen, misbruiken gestolen inloggegevens of proberen via bestaande accounts toegang te krijgen tot bedrijfsdata. Wanneer zo'n aanval buiten werktijd plaatsvindt, kan het uren duren voordat iemand de verdachte activiteit opmerkt. 

Juist die tijd kan bepalend zijn voor de impact van een cyberincident. Hoe langer een aanvaller onopgemerkt toegang heeft tot een IT-omgeving, hoe groter de kans dat systemen worden gecompromitteerd, gegevens worden buitgemaakt of bedrijfsprocessen worden verstoord. Daarom is het niet alleen belangrijk om cyberaanvallen te voorkomen, maar ook om verdachte activiteiten vroegtijdig te herkennen en snel te kunnen handelen.

Wat is een Security Operations Center (SOC)?

Een Security Operations Center (SOC) is een centraal team van cybersecurityspecialisten dat verantwoordelijk is voor het bewaken, detecteren, analyseren en opvolgen van cyberdreigingen binnen een IT-omgeving. Een SOC maakt gebruik van verschillende beveiligingstechnologieën om verdachte activiteiten te signaleren. Denk aan afwijkende inlogpogingen, ongebruikelijke netwerkactiviteiten of malware op een werkplek.

Wanneer een mogelijke dreiging wordt gedetecteerd, onderzoeken securityspecialisten de melding. Zij beoordelen of er daadwerkelijk sprake is van een beveiligingsincident en bepalen welke maatregelen nodig zijn om de dreiging te beperken. Een SOC dat 24/7 operationeel is, zorgt ervoor dat beveiligingsmeldingen ook buiten kantooruren worden beoordeeld en opgevolgd.

Hoe werkt een Managed SOC?

Niet iedere organisatie beschikt over de capaciteit of specialistische kennis om zelf een Security Operations Center in te richten. Met een Managed SOC wordt de beveiligingsmonitoring en incidentopvolging uitbesteed aan een gespecialiseerde externe partij.

Een Managed SOC vormt een aanvulling op bestaande beveiligingsmaatregelen, zoals Microsoft 365 Endpoint beveiliging. Waar beveiligingssoftware verdachte activiteiten signaleert, zorgen cybersecurityspecialisten ervoor dat deze meldingen ook daadwerkelijk worden onderzocht en opgevolgd.

Een Managed SOC richt zich op vier belangrijke onderdelen:

• 24/7 monitoring: aangesloten systemen en werkplekken worden continu bewaakt op verdachte activiteiten.

• Detectie en analyse: beveiligingsmeldingen worden onderzocht om daadwerkelijke dreigingen te herkennen.

• Incidentrespons: bij een dreiging worden passende maatregelen genomen om de aanval te stoppen of de impact te beperken.

• Rapportage en verbetering: incidenten en genomen maatregelen worden geanalyseerd om de beveiliging verder te versterken.

Hierbij kan ook Managed Detection and Response (MDR) worden ingezet. MDR combineert beveiligingstechnologie met menselijke expertise om cyberdreigingen te detecteren, onderzoeken en bestrijden. Waar een SOC de bredere beveiligingsmonitoring en incidentopvolging verzorgt, richt MDR zich specifiek op detectie en respons. Het belangrijkste voordeel van een Managed SOC is dat beveiligingsmeldingen niet alleen worden gegenereerd, maar ook actief worden onderzocht en opgevolgd. Ook wanneer de eigen IT-afdeling niet aanwezig is.

Meer weten over continue beveiligingsmonitoring en incidentrespons?

Wat gebeurt er wanneer een cyberaanval wordt gedetecteerd?

Stel dat een aanvaller op zaterdagavond probeert in te loggen op een bedrijfsaccount. De activiteit wijkt af van het normale gebruikersgedrag en wordt door de beveiligingssystemen als verdacht aangemerkt.

Een securityspecialist onderzoekt de melding en beoordeelt of er daadwerkelijk sprake is van een dreiging. Wanneer dat nodig is, kunnen maatregelen worden genomen, zoals het blokkeren van een account of het isoleren van een apparaat. Welke acties mogelijk zijn, hangt af van de gebruikte beveiligingsoplossingen en gemaakte afspraken. Maar daarmee stopt het niet. Door incidenten en genomen maatregelen achteraf te analyseren, ontstaat inzicht in mogelijke kwetsbaarheden. Op basis daarvan kunnen gerichte verbeteringen worden doorgevoerd om de kans op herhaling te verkleinen.

Een Managed SOC als onderdeel van digitale weerbaarheid

Een Managed SOC is een belangrijke aanvulling op de cybersecurity van een organisatie, maar staat niet op zichzelf. Digitale weerbaarheid vraagt om een samenhangende aanpak waarin toegangsbeheer, endpointbeveiliging, netwerkbeveiliging, back-ups en continue monitoring elkaar versterken.

Juist die samenhang vormt de basis van een veilig IT-ecosysteem. Niet alleen gericht op het voorkomen van cyberincidenten, maar ook op het beperken van de gevolgen wanneer er toch iets misgaat. Een cyberaanval laat zich niet plannen. Daarom is het belangrijk om vooraf te weten wie verdachte activiteiten signaleert, wie verantwoordelijk is voor de opvolging en hoe snel er kan worden ingegrepen. Ook buiten werktijd.