AI-geletterdheid is de kennis en vaardigheid om AI-systemen verantwoord te gebruiken. Het gaat niet om weten welke knoppen je moet indrukken, maar om begrip: wat kan een AI-tool, waar liggen de beperkingen en welke risico's horen erbij?
De AI Act is de Europese wet voor kunstmatige intelligentie. Artikel 4 van deze wet bepaalt dat organisaties die AI-systemen aanbieden of gebruiken, maatregelen nemen om de AI-geletterdheid van hun personeel te ondersteunen. Die verplichting geldt sinds 2 februari 2025.
Drie punten om te onthouden:
Het geldt ook voor gebruikers. Ook als je AI alleen inzet, bijvoorbeeld met Copilot, valt je organisatie onder de verplichting.
Maatwerk is het uitgangspunt. Het niveau hangt af van de technische kennis, ervaring en opleiding van medewerkers en van de context waarin ze AI gebruiken.
De wet schrijft geen vaste aanpak voor. Je bepaalt zelf hoe je AI-geletterdheid invult. De Autoriteit Persoonsgegevens biedt met het actieplan "Aan de slag met AI-geletterdheid" handvatten.
AI is zo betrouwbaar als de data waarmee het werkt. Wij zorgen voor inzicht in waar data zich bevindt, wie toegang heeft en welke informatie geschikt is voor AI-toepassingen.
AI moet waarde toevoegen. Daarom starten we met gerichte pilots met duidelijke KPI's en rapporteren we helder richting IT en management.
Niet iedere medewerker gebruikt AI op dezelfde manier. Daarom werken wij met rolgerichte kaders en doorlopende training voor AI-geletterdheid.
1. Breng het huidige gebruik in kaart.
Welke AI-tools gebruiken medewerkers nu al, en waarvoor? Begin bij de praktijk, niet bij een leeg document.
2. Bepaal per rol het benodigde niveau.
Gebruik de drie niveaus hierboven als vertrekpunt.
3. Train gericht.
Een algemene introductie werkt voor iedereen, verdieping per rol maakt het verschil. Een training gaat over begrip en risico's, niet alleen over functies.
4. Leg vast wat je doet.
Houd bij wie welke training heeft gevolgd. Zo kun je laten zien welke maatregelen je hebt genomen.
5. Houd het actueel.
AI-tools veranderen snel. Plan daarom terugkerende momenten om kennis op te frissen.
AI-geletterdheid en een AI-beleid versterken elkaar: het beleid legt de afspraken vast, training zorgt dat medewerkers ze begrijpen.
AI-geletterdheid is geen eenmalige training. KNNS helpt je het structureel te organiseren:
Inzicht in AI-gebruik: met de Shadow AI scan brengen we in kaart welke AI-tools medewerkers gebruiken.
Kennis per rol: we bepalen per rol wat medewerkers moeten weten en sluiten aan op hoe AI in jouw omgeving is ingericht.
Doorlopende training: we houden kennis actueel, zodat AI veilig, bewust en effectief wordt toegepast.
Aansluiting op je AI-beleid: we koppelen training aan je afspraken, zodat beleid en kennis elkaar versterken.
AI-geletterdheid is niet alleen een HR- of IT-taak. Deze vragen helpen je bepalen waar jij staat:
Weet je welke AI-toepassingen in je organisatie in gebruik zijn en kun je laten zien welke maatregelen je neemt?
Welke tools zijn toegestaan en sluit de training aan op hoe die tools in jullie omgeving zijn ingericht?
Hoe neem je AI-geletterdheid op in onboarding, opleidingsplannen en functieprofielen?
Weten medewerkers in jouw team waar AI helpt en waar ze zelf moeten blijven controleren?
Ron van den Broek
Managing Director
Draagvlak creëren rondom het trainen van je medewerkers op het gebied van AI-geletterdheid vraagt om meer dan alleen duidelijke afspraken. Ron van den Broek, Managing Director bij KNNS, deelt zijn inzichten over het trainen van AI-geletterdheid, de eerste stappen richting implementatie en de rol van een strategisch IT-partner.
Wat is AI-geletterdheid?
AI-geletterdheid is de kennis en vaardigheid om AI-systemen verantwoord te gebruiken: weten wat een tool kan, waar de beperkingen liggen en welke risico's erbij horen.
Is AI-geletterdheid verplicht?
Ja. Sinds 2 februari 2025 verplicht artikel 4 van de AI Act organisaties die AI aanbieden of gebruiken om maatregelen te nemen voor de AI-geletterdheid van hun personeel.
Voor wie geldt de verplichting?
Voor organisaties die AI-systemen aanbieden en voor organisaties die ze gebruiken. Ook als je alleen met tools zoals Copilot werkt, val je eronder.
Hoe toon je AI-geletterdheid aan?
De AI Act schrijft geen vaste aanpak voor. Leg daarom vast welke maatregelen je neemt, zoals trainingen per rol en wie die heeft gevolgd.
Hoe ziet een training AI-geletterdheid eruit?
Een goede training past bij de rol van de deelnemer en gaat over begrip en risico's, niet alleen over de functies van een tool.
Wil je weten hoe AI-geletterd jouw organisatie is en welke stappen nodig zijn om medewerkers goed toe te rusten? Onze specialisten Marcel, Jelle en Paul denken graag met je mee. Van inzicht in het huidige AI-gebruik tot training per rol.
